Dodatki do żywności – zmiany kategorii żywności, aktualizacja rozporządzenia 1333/2008
Komisja Europejska aktualnie proceduje projekt zmian rozporządzenia nr 1333/2008[1], które dotyczą przede wszystkim aktualizacji i reorganizacji kategorii żywności stosowanych w unijnym wykazie dodatków (załączniki II i III).
Dlaczego kategorie żywności są tak istotne?
Kategorie żywności określone w rozporządzeniu nr 1333/2008służą temu, aby przypisać dodatki do żywności do konkretnych grup produktów i jasno określić warunki ich stosowania. Dzięki temu producenci wiedzą, jakie substancje mogą stosować w danym typie żywności (np. w napojach, pieczywie, żywności dla niemowląt), w jakich ilościach i przy jakich ograniczeniach. Kategorie stanowią więc podstawę do kontroli rynku, zapewnienia bezpieczeństwa konsumentów i harmonizacji prawa w całej UE.
Najważniejsze zmiany wynikające z projektu:
- Aktualizacja odniesień do FSG kategoria 13 i jej podkategorie zostają powiązane z rozporządzeniem (UE) 609/2013 zamiast uchylonych dyrektyw (m.in. 2006/141/WE, 2006/125/WE, 1999/21/WE).
- Skreślenie 13.1.4 i utworzenie nowej 01.10: „Napoje na bazie mleka i podobne produkty przeznaczone dla małych dzieci” (kategoria ustanowiona wyłącznie w celu uregulowania dodatków) z własnym wykazem E-substancji i przypisami.
- Kategoria 13.3 zostaje zawężona do środków zastępujących całodzienną dietę; natomiast środki zastępujące posiłek przeniesiono do 18.2 (z odesłaniem do rozporządzenia 432/2012).
- Żywność bezglutenowa (dawna 13.4) trafia do 18.3; dopuszcza się stosowanie dodatków jak w „odpowiednikach zawierających gluten”, z określonymi grupami/limitami.
- Nowa struktura kategorii 18: 18.1 (pozostała przetworzona żywność), 18.2 (meal replacements), 18.3 (bezglutenowa)
- Suchy makaron: doprecyzowanie definicji i zakresu w części A oraz 06.4.2 (część E) – dotyczy makaronów bezglutenowych i do diet niskobiałkowych.
- Gazy do pakowania (kategoria 0): doprecyzowano możliwość stosowania również w 01.10 oraz żywności dla niemowląt i małych dzieci
- Aktualizacja przepisów i odniesień prawnych (rozporządzenie 609/2013 zamiast uchylonych dyrektyw) ma na celu uporządkowanie i większą przejrzystość systemu kategorii żywności, ze względu na zmiany, które zostały wprowadzone ponad 10 lat temu (!) Zatem, zmiana powinna być ułatwieniem stosowania prawa przez producentów i inspekcje.
Nieformalny przewodnik Komisji („Guidance document”)
Warto pamiętać, że obok samych przepisów funkcjonuje także nieformalny przewodnik do kategorii żywności w załączniku II (ostatnia wersja VII z lipca 2024 r.). Dokument ten nie ma charakteru prawnie wiążącego, ale jest szeroko wykorzystywany przez organy kontrolne i przemysł spożywczy jako praktyczne narzędzie interpretacyjne. Należy się spodziewać, że po formalnym przyjęciu zmian w kategoriach żywności przewodnik zostanie również zaktualizowany, aby odzwierciedlać nowe brzmienie załączników II i III rozporządzenia 1333/2008.
Znaczenie dla firm z branży spożywczej
Producenci będą musieli zweryfikować, do jakiej nowej kategorii zostaną przypisane ich produkty – zwłaszcza w przypadku FSMP, produktów dla niemowląt i małych dzieci, środków zastępujących posiłek oraz produktów bezglutenowych. Konieczna może też być aktualizacja dokumentacji (specyfikacji produktu) w zakresie stosowanych dodatków, aby zapewnić pełną zgodność z nowymi kategoriami i zmianami. Reorganizacja kategorii może mieć też wpływ na strategie wprowadzania nowych produktów oraz na możliwość stosowania określonych dodatków.