Koniec z wodą i sokami w zgrzewkach. W czym Polacy będą kupować wielopaki?
Wkrótce czeka nas rewolucja w zakupach – dotyczy ona m.in. plastikowych zgrzewek na butelki. W związku z tym, że w sierpniu w życie wchodzi rozporządzenie PPWR, foliowe zgrzewki niedługo będą zakazane. Od kiedy zakaz wejdzie w życie? Co może pojawić się w miejsce folii, co ułatwi zakup wielopaków?
Rozporządzenie PPWR zaczyna obowiazywać od 12 sierpnia 2026 r.
Już wkrótce zacznie obowiązywać unijne rozporządzenie PPWR (Packaging and Packaging Waste Regulation), które dotyczy opakowań i odpadów opakowaniowych. Warto zwrócić uwagę, że jest to rozporządzenie, a nie dyrektywa.
W praktyce oznacza to, że regulacje PPWR stosuje się bezpośrednio we wszystkich państwach UE i mają jednolite zastosowanie dla całego rynku. PPWR ma głównie ograniczyć ilość odpadów, ale dla producentów, handlu i konsumentów oznacza to rewolucję w wielu aspektach.
Zgodnie z vacatio legis PPWR zaczyna obowiązywać od 12 sierpnia, jednak w praktyce część rewolucyjnych zapisów będzie obowiązywać później.
Od kiedy będzie zakaz używania plastikowych zgrzewek na butelki i puszki?
Jedną z istotnych zmian będzie zakaz stosowania plastikowych zgrzewek, w których grupowano np. wodę. Zakaz dotyczący „wprowadzania do obrotu jednorazowych zbiorczych opakowań z tworzyw sztucznych używanych w punktach sprzedaży do grupowania towarów oraz umożliwiających lub zachęcających konsumentów do zakupu więcej niż jednego produktu” zacznie obowiązywać od 1 stycznia 2030 r.
W praktyce oznacza to, że w sklepach nie będzie można już kupić w plastikowych zgrzewkach np.:
- 6-paków z wodą mineralną lub sokami,
- zestawów puszek z napojami gazowanymi lub energetycznymi,
- opakowań karm dla zwierząt domowych,
- a nawet zniczy.
Ogólnie zabronione będzie wykorzystywanie opakowań zbiorczych z tworzyw sztucznych, które służą do łączenia kilku jednostkowych produktów w zestawy. Warto zwrócić uwagę, że zakaz stosowania foliowych zgrzewek obejmie nie tylko handel detaliczny, ale także sprzedaż hurtową.
Dlaczego UE zakazuje stosowania plastikowych zgrzewek?
Część osób sceptycznie nastawionych do nowych regulacji uważa, że zakaz wykorzystywania plastikowych zgrzewek to kolejny absurd unijnych urzędników. Natomiast Komisja Europejska tłumaczy to ograniczenie kwestiami funkcjonalności tego typu opakowań i ich wpływu na środowisko oraz gospodarkę odpadami. Bruksela wyjaśnia, że plastikowe zgrzewki są trudne do segregacji i recyklingu ze względu na to, że powstają z cienkiej i często dość zanieczyszczonej folii. Z tego powodu nie nadają się do recyklingu. KE wskazuje również, że plastikowe zgrzewki nie chronią produktów przed uszkodzeniem. Ich główna funkcja ogranicza się do celów logistycznych i marketingowych.
Ekologiczne alternatywy: Co zastąpi plastikowe zgrzewki w sklepach?
Zakaz stosowania plastikowych zgrzewek nie oznacza, że wielopaki w ogóle znikną ze sklepów. Producenci i handel mają kilka alternatywnych opakowań do wyboru. Eksperci ze Smurfit Westrock wskazują, że zgrzewki foliowe można zastąpić np. przez:
- Tacki z tektury falistej – są lekkie, wytrzymałe, łatwe w recyklingu.
- Owijki papierowe – są biodegradowalne, z dużą powierzchnią zadruku przez co sprawdzają się w zestawach promocyjnych.
- Kartonowe klipsy i uchwyty – można je stosować do pakowania butelek i puszek, np. 2- lub 4-paków.
- Opakowania wielokrotnego użytku – ale te wymagają już specjalnej infrastruktury.
Rewolucja w e-commerce – limity pustej przestrzeni w paczkach do 50 proc.
Warto zauważyć, że również od 2030 roku zaczną obowiązywać także regulacje PPWR w kwestii maksymalnego dopuszczalnego poziomu pustej przestrzeni w opakowaniach. Będzie to maksymalnie 50 proc. całkowitej objętości opakowania. Będzie to ogromna zmiana zwłaszcza w e-commerce. Co ważne, za pustą przestrzeń będzie uważane nie tylko „powietrze”, ale także tzw. wypełniacze, w tym folia bąbelkowa, ścinki papieru czy tektura lub styropian.