Polska wprowadzi dodatkowe podatki od wysokoprzetworzonej żywności?
Dodatkowe opodatkowanie powinno obejmować w Polsce nie tylko słodzone napoje, ale też całą niezdrową żywność – twierdzi Centrum Ekonomiki Zdrowia i Polityki Innowacji w Imperial College Business School. Badacze wskazują, że pieniądze z podatku od wysokoprzetworzonej żywności, takiej z dużą zawartością cukru lub soli, mogłyby trafić na dopłaty do zdrowego jedzenia.
Jak wynika z badania przeprowadzonego przez Centrum Ekonomiki Zdrowia i Polityki Innowacji, do tej pory podatki od żywności szkodliwej dla zdrowia, czyli wysokoprzetworzonej, która zawiera duże ilości cukru, soli i tłuszczów nasyconych (m.in. tłuszczów trans), wprowadziły 44 państwa.
– Opracowaliśmy badanie poświęcone wpływowi podwyższenia podatku na żywność z dużą zawartością tłuszczu, cukru lub soli na zakupy żywności i ryzyko otyłości. Nasze zainteresowanie tym zagadnieniem wynikało z wiedzy o tym, że środowisko żywnościowe znacznie utrudnia konsumentom wybór zdrowej żywności. W lokalnym supermarkecie łatwiej jest wybrać niezdrowe opcje, niż postawić na zdrowsze produkty. Jednym z ważnych narzędzi, jakie rządy krajowe mogą wykorzystać, aby ułatwić ludziom podejmowanie zdrowych wyborów, są elementy polityki fiskalnej, a konkretnie podatek od niezdrowej żywności, która nam szkodzi – powiedziała w rozmowie z agencją Newseria Innowacje dr Elisa Pineda z Centrum Ekonomiki Zdrowia i Polityki Innowacji w Imperial College Business School.
Autorzy badania twierdzą, że jeżeli stawka dodatkowego podatku jest wyższa i ceny niezdrowych produktów stają się w efekcie wyższe, to jest to rozwiązanie pomocne w unikaniu zastępowania niezdrowych produktów innymi produktami szkodliwymi dla zdrowia. Jak podkreślają eksperci, w tym przypadku ważne jest, aby opodatkowanie obejmowało szeroki zakres produktów, by nie pozostawić żadnych potencjalnie niezdrowych produktów nieobjętych dodatkową daniną.
W badaniu wskazano m.in. na przykład Meksyku, gdzie podatek w wysokości 8 proc. obejmuje niezdrowe wysokoenergetyczne produkty spożywcze (m.in. słodycze, czekolady, słodkie płatki zbożowe, chipsy i słone przekąski). W efekcie sprzedaż tego rodzaju żywności zmniejszyła się o 18 proc. w supermarketach i o 40 proc. w innych punktach sprzedaży.
– Przy wprowadzaniu podatków od żywności z dużą zawartością tłuszczu, cukru i soli można osiągnąć większą skuteczność, wprowadzając jednocześnie dopłaty, które dają ludziom zdrowsze opcje żywieniowe, jednocześnie mniej kosztowne. Stosowanie niższych podatków na zdrową żywność lub dopłat do niej może zmotywować konsumentów do wybierania zdrowszych produktów. Dopłaty mogą zrekompensować wyższe koszty zdrowej żywności i wspierać bardziej zrównoważone podejście, w ramach którego wybieranie zdrowszych produktów jest dla konsumentów korzystne – dodaje dr Pineda.