UOKiK pracuje nad nowelizacją ustaw chroniących konsumentów. Zmiany obejmują m.in. rozszerzenie listy czarnych praktyk handlowych
UOKiK pracuje nad nowelizacją ustawy o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym oraz ustawy o prawach konsumenta. Celem jest wdrożenie przepisów dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady, w odniesieniu do wzmocnienia pozycji konsumentów w procesie transformacji ekologicznej poprzez lepszą ochronę przed nieuczciwymi praktykami oraz lepsze informowanie. Rozszerzono też listę praktyk uznawanych za nieuczciwe w każdych okolicznościach.
UOKiK pracuje nad nowelizacją przepisów służących przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym oraz chroniących prawa konsumenta. W ten posób Polska ma wdrożyć dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady. Nowelizacje odnośnych ustaw mają nastapić w pierwszym kwartale 2026 r.
Wsparcie zrównoważonej konsumpcji
Celem dyrektywy 2024/825 jest wkład w rozwój unijnej gospodarki o obiegu zamkniętym i zielonej gospodarki poprzez umożliwienie konsumentom podejmowania świadomych decyzji o nabywaniu produktów w ramach zrównoważonej konsumpcji. Jej celem jest również wyeliminowanie nieuczciwych praktyk handlowych, które wprowadzają konsumentów w błąd, odwodząc ich od zrównoważonych wyborów konsumpcyjnych. Ponadto dyrektywa zapewnia lepsze i bardziej spójne stosowanie przepisów UE.
12 nowych czarnych praktyk handlowych
Zmiany w unijnych dyrektywach obejmują m.in. rozszerzenie listy czarnych praktyk handlowych, czyli praktyk uznawanych za nieuczciwe w każdych okolicznościach, o 12 nowych praktyk:
- umieszczanie oznakowania dotyczącego zrównoważonego charakteru, które nie jest oparte na systemie certyfikacji ani nie zostało ustanowione przez organy publiczne;
- formułowanie ogólnego twierdzenia dotyczącego ekologiczności, gdy przedsiębiorca nie jest w stanie wykazać uznanej wysokiej efektywności ekologicznej istotnej dla tego twierdzenia;
- formułowanie twierdzeń dotyczących ekologiczności w odniesieniu do całego produktu lub całej działalności przedsiębiorcy, jeżeli dotyczą one tylko określonego aspektu produktu lub konkretnego rodzaju działalności przedsiębiorcy;
- twierdzenie, uzasadniane kompensowaniem emisji gazów cieplarnianych, że produkt ma neutralny, ograniczony lub pozytywny wpływ na środowisko pod względem emisji gazów cieplarnianych;
- przedstawianie wymogów nałożonych na mocy prawa na wszystkie produkty należące do danej kategorii produktów na rynku unijnym jako cechy wyróżniającej ofertę przedsiębiorcy;
- zatajanie przed konsumentem informacji o tym, że aktualizacja oprogramowania będzie miała negatywny wpływ na funkcjonowanie towarów z elementami cyfrowymi lub korzystanie z treści cyfrowych lub usług cyfrowych;
- prezentowanie aktualizacji oprogramowania jako niezbędnej, w przypadku gdy poprawia ona jedynie funkcjonalność;
- komunikaty handlowe dotyczące towaru posiadającego właściwość wprowadzoną, aby ograniczyć jego trwałość, pomimo tego, że informacje na temat takiej właściwości i jej wpływu na trwałość towaru są dostępne dla przedsiębiorcy;
- fałszywe twierdzenie, że w normalnych warunkach użytkowania towar ma pewną trwałość, jeżeli chodzi o czas lub intensywność użytkowania;
- przedstawianie towaru jako nadającego się do naprawy, w sytuacji gdy tak nie jest;
- nakłanianie konsumenta do zastąpienia lub uzupełnienia materiałów eksploatacyjnych towaru wcześniej, niż jest to konieczne z przyczyn technicznych;
- zatajanie informacji dotyczących ograniczenia funkcjonalności towaru w przypadku korzystania z materiałów eksploatacyjnych, części zamiennych lub wyposażenia dodatkowego, które nie zostały dostarczone przez pierwotnego producenta, lub fałszywe twierdzenie, że takie ograniczenie funkcjonalności wystąpi.
Ochrona przed oszukiwaniem konsumentów
Kolejne zmiany to m.in. rozszerzenie katalogu ogólnych informacji o głównych cechach produktu, które mogą wprowadzać w błąd oraz katalogu praktyk wprowadzających w błąd, a także określenie istotnych informacji, których pominięcie może oznaczać zaniechanie wprowadzające w błąd w przypadku świadczenia przez przedsiębiorcę usługi polegającej na porównaniu produktów i przekazywaniu konsumentowi informacji dotyczących cech środowiskowych lub społecznych lub aspektów związanych z obiegiem zamkniętym, takich jak trwałość, możliwość naprawy lub zdatność do recyklingu, produktów lub dostawców tych produktów.
Dodatkowe obowiązki informacyjne
Na przedsiębiorcach ciążyć będą dodatkowe obowiązki informacyjne, dotyczące zgodności towaru czy usług z umową, gwarancji handlowych, możliwościach i zasadach naprawy produktów czy ekologicznych opcjach dostawy towarów. Uregulowane też będą zasady, eksponowania oznakowania dotyczące zrównoważonego charakteru produktu.
Efektem tej zmiany będzie to, że przedsiębiorca nie będzie mógł używać ogólnych twierdzeń dotyczących ekologiczności typu: przyjazne dla środowiska, eko-przyjazne, zielone, przyjazne dla natury, ekologiczne, poprawne środowiskowo, przyjazne dla klimatu, łagodne dla środowiska, przyjazne pod względem emisji dwutlenku węgla, efektywne energetycznie, biodegradowalne, oparte na surowcach pochodzenia biologicznego lub podobne, które sugerują lub stwarzają wrażenie wysokiej efektywności ekologicznej, jeżeli nie wykaże uznanej wysokiej efektywności ekologicznej.
Przedsiębiorca może używać tego rodzaju sformułowań pod warunkiem, że wykaże uznaną wysoką efektywność ekologiczną, zgodnie z przepisami rozporządzenia EU Ecolabel albo krajowymi lub regionalnymi programami oznakowania ekologicznego.