Wytyczne ws. stosowania bisfenolu A (BPA)
W Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej publikowano wytyczne dotyczące wdrażania rozporządzenia Komisji (UE) 2024/3190 w sprawie stosowania bisfenolu A (BPA) oraz innych bisfenoli i pochodnych bisfenoli ze zharmonizowaną klasyfikacją pod względem szczególnych niebezpiecznych właściwości w niektórych materiałach i wyrobach przeznaczonych do kontaktu z żywnością (C/2025/6721). Dokument zawiera odpowiedzi na konkretne pytania stawiane przez adresatów nowych przepisów wraz z praktycznymi wskazówkami.
Treść wytycznych
Wytyczne zostały podzielone na pięć części. Pierwsza z nich dotyczy zakresu stosowania rozporządzenia 2024/3190 z dnia 19 grudnia 2024 r. w sprawie stosowania bisfenolu A (BPA) oraz innych bisfenoli i pochodnych bisfenoli ze zharmonizowaną klasyfikacją pod względem szczególnych niebezpiecznych właściwości w niektórych materiałach i wyrobach przeznaczonych do kontaktu z żywnością. Na uwagę zasługuje fakt, iż niniejszy akt wprowadził szereg przepisów przejściowych, zgodnie z którymi np. końcowe wyroby wielokrotnego użytku przeznaczone do kontaktu z żywnością wyprodukowane z wykorzystaniem BPA, które są zgodne z przepisami obowiązującymi przed 20 stycznia 2025 r. (tj. datą wejścia w życie rozporządzenia 2024/3190) i nie są zgodne z przepisami niniejszego rozporządzenia, mogą być po raz pierwszy wprowadzane do obrotu do dnia 20 lipca 2026 r. Natomiast końcowe wyroby wielokrotnego użytku przeznaczone do kontaktu z żywnością wykorzystywane jako profesjonalny sprzęt do produkcji żywności, które są zgodne z przepisami obowiązującymi przed 20 stycznia 2025 r. i nie są zgodne z przepisami niniejszego rozporządzenia, mogą być po raz pierwszy wprowadzane do obrotu do dnia 20 stycznia 2028 r. Końcowe wyroby wielokrotnego użytku przeznaczone do kontaktu z żywnością, które zostały po raz pierwszy wprowadzone do obrotu na podstawie wspomnianych wyżej przepisów, mogą pozostać w obrocie najpóźniej do dnia 20 stycznia 2029 r. Wśród pytań dotyczących zakresu stosowania tych norm znalazły się dotyczące m.in. tego, czy obejmują one papier i tekturę lub materiały pochodzące z recyklingu, a także czy odnoszą się również do materiałów i wyrobów mających kontakt z karmą dla zwierząt domowych.
Kolejny obszar to inne bisfenole i pochodne bisfenoli. W tym zakresie odpowiedziano m.in. na pytanie jakie inne bisfenole i pochodne bisfenoli obecnie uznaje się za niebezpieczne i objęte zakresem stosowania art. 5, a także które bisfenole i pochodne bisfenoli muszą być wymienione w deklaracji zgodności i kto jest odpowiedzialny za jej sporządzenie. Trzeci obszar to zgodność i badania, gdzie Komisja udzieliła odpowiedzi na takie pytania jak m.in. w jaki sposób można wykazać zgodność z rozporządzeniem 2024/3190; czy wykazanie braku BPA za pomocą analizy laboratoryjnej jest obowiązkowe oraz czy granica wykrywalności dotyczy migracji czy pozostałości substancji. Następny obszar związany jest z wprowadzeniem do obrotu i dotyczy zarówno rynku unijnego jak i państw trzecich. W wytycznych znalazła się odpowiedź na pytanie m.in. czy materiały przeznaczone do kontaktu z żywnością wytworzone z użyciem BPA można wywozić do państw trzecich i jak wygląda postępowanie w takim przypadku. Ostatni segment wytycznych odnosi się do przepisów przejściowych i wyjaśnia kwestie związane m.in. zastosowaniem tych przepisów w odniesieniu do „materiałów pośrednich”, takich jak lakiery i powłoki lub żywice z tworzyw sztucznych, a także zawiera wyjaśnienia dotyczące tego, co uznaje się za „profesjonalny sprzęt do produkcji żywności”.
Pomocnym narzędziem ułatwiającym poruszanie się po przepisach oraz okresach przejściowych jest tabela zawierająca poszczególne okresy przejściowe i daty rozpoczęcia stosowania wybranych przepisów.
| Materiały przeznaczone do kontaktu z żywnością zgodne z przepisami mającymi zastosowanie w dniu rozpoczęcia stosowania rozporządzenia (20 stycznia 2025 r.) | + 18 miesięcyDo 20 lipca 2026 r. | + kolejne 12 miesięcyDo 20 lipca 2027 r. | + 36 miesięcyDo 20 stycznia 2028 r. | + kolejne 12 miesięcyDo 20 stycznia 2029 r. | Brak określonej daty | |
| A | Końcowe wyroby jednorazowego użytku przeznaczone do kontaktu z żywnością (np. opakowania metalowe, takie jak puszka) z wyjątkiem B | Nie mogą być już po raz pierwszy wprowadzane do obrotu w UE. Nienapełnione opakowania mogą pozostać w obrocie przez rok w celu napełnienia żywnością. | Każde nienapełnione opakowanie musi być napełnione środkami spożywczymi i zaplombowane. | Napełnione opakowania żywności mogą pozostać na rynku UE do wyczerpania zapasów. | ||
| B | Końcowe wyroby jednorazowego użytku przeznaczone do kontaktu z żywnością przeznaczone do konserwowania owoców, warzyw i produktów rybołówstwa lub takie, w przypadku których lakier lub powłokę wyprodukowane z wykorzystaniem BPA nałożono wyłącznie na ich zewnętrzną powierzchnię metalową | Nie mogą być już po raz pierwszy wprowadzane do obrotu w UE. Nienapełnione opakowania mogą pozostać w obrocie przez rok w celu napełnienia żywnością. | Każde nienapełnione opakowanie musi być napełnione środkami spożywczymi i zaplombowane. | Napełnione opakowania żywności mogą pozostać na rynku UE do wyczerpania zapasów. | ||
| C | Końcowe wyroby wielokrotnego użytku przeznaczone do kontaktu z żywnością (np. naczynia kuchenne, takie jak butelki na napoje), z wyjątkiem D | Nie mogą być już po raz pierwszy wprowadzane do obrotu w UE (tj. przez producenta końcowego wyrobu lub importera). | Nie mogą być już wprowadzane do obrotu w UE (np. naczynia kuchenne przeznaczone do sprzedaży konsumentom). | Podmioty gospodarcze mogą nadal stosować wyroby do czasu ich zastąpienia. | ||
| D | Końcowe wyroby wielokrotnego użytku przeznaczone do kontaktu z żywnością wykorzystywane jako profesjonalny sprzęt do produkcji żywności | Nie mogą być już po raz pierwszy wprowadzane do obrotu w UE (tj. przez producenta końcowego wyrobu lub importera). | Nie mogą być już wprowadzane do obrotu w UE (np. nie mogą być przekazywane między przedsiębiorstwami). | Podmioty gospodarcze mogą nadal stosować wyroby do czasu ich zastąpienia. |
Pełen tekst wytycznych dostępny jest pod adresem: